ในการทำการมงคลสำคัญ หรืออื่นๆ นอกจากเคร่งครัดเรื่องวันมงคล วันดี ฤกษ์ ยาม แล้ว ยังมีทิศทางในการทำคัญนั้นด้วย ซึ่งตำราที่ ใช้กันบ่อยและยึดถือกันมาก คือ ทิศผีหลวง ทิศหลาวเหล็ก ครั้งโบราณชาวบ้านไม่ค่อยทราบกำหนดฤกษ์ยาม เพราะตำรายังไม่แพร่หลาย ยังไม่มีเครื่องมือฤกษ์ยามมากนัก ในการเดินทางไกล หรือทำการสำคัญ จะดู ทิศผีหลวง และ ทิศหลาวเหล็ก โดยเลือกจากแม่ไก่ตัวนึงในเล้า ดูว่าแม่ไก่ตั้วนั้นกกไข่หันหน้าระวังป้องกันไปทางทิศใด ก็ให้เลี่ยงทิศทางนั้นๆ เพราะถือว่าเป็น ทิศผีหลวง โดย ทิศผีหลวง ทิศหลาวเหล็ก นี้มักถูกใช้ในการสำคัญต่างๆ เช่น ออกเดินทางยกขันหมาก สู่ขอ เดินทางไกล ขับรถขับเรือหรือเดินออกจากบ้าน ห้ามเดินทางเริ่มต้นไปทางทิศผีหลวง และ ทิศหลาวเหล็ก โดยเด็ดขาด ให้เลี่ยงไปทิศทางอื่นๆก่อนค่อย วกอ้อมกลับก็ยังดี การนั่งของคู่บ่าวสาว ขับออกรถใหม่จากร้าน หรือเพิ่งซ่อมเสร็จจากอู่ก็เช่นกัน หรือการนั่งพนันขันต่อ นักพนันมักเคร่งครัดเรื่องนี้เช่นกัน
ทิศผีหลวง เมื่อรู้ว่ามีผีหลวงอยู่ทิศใด ไม่ควรคำนึงทางไปทางนั้น จะนั่งในเรือนใคร อย่าได้นั่งหันหน้าไปทางนั้นเลย ไม่ดีเลย
| วันอาทิตย์ |
ผีหลวงเป็น |
ม้าขาว |
อยู่ประจำทิศ |
ตะวันตกเฉียงเหนือ - พายัพ |
| วันจันทร์ |
ผีหลวงเป็น |
โค (วัว) |
อยู่ประจำทิศ |
ตะวันออก - บูรพา |
| วันอังคาร |
ผีหลวงเป็น |
ราชสีห์ |
อยู่ประจำทิศ |
ตะวันออกเฉียงเหนือ - อีสาน |
| วันพุธ |
ผีหลวงเป็น |
ยักษ์ |
อยู่ประจำทิศ |
เหนือ - อุดร |
| วันพฤหัสบดี |
ผีหลวงเป็น |
กระบือ (ควาย) |
อยู่ประจำทิศ |
ทิศใต้ - ทักษิณ |
| วันศุกร์ |
ผีหลวงเป็น |
สุกร (หมู) |
อยู่ประจำทิศ |
ตะวันตก - ประจิม |
| วันเสาร์ |
ผีหลวงเป็น |
ช้างสาร |
อยู่ประจำทิศ |
ตะวันออกเฉียงใต้ - อาคเนย์ |
โหราศาสตร์บูรพาจารย์ได้ผูกเป็นโคลงกลอนไว้ ดังนี้
| วันอาทิตย์ ผีหลวงเป็นม้าขาว |
|
เนตรแดงแสงดาวโรหิณี |
| อยู่ฟากฟ้าทิศพายัพ |
ยืนหยัดดังราชสีห์ |
| วันจันทร์แปรสถานเป็นคาวี |
ถิ่นที่สถิตบูรพา |
| ภุมวารบันดาลเพศเป็นไกรสร |
เที่ยวร่อนเร่อยู่ทิศอีสาน |
| พุธวารบันดาลเป็นยักษ์ฉกรรจ์ |
แบกกระบองยืนยันอยู่อุดร |
| พฤหัสทักษิณสถิต |
เบือนบิดรูปเป็นกาสร |
| ศุกร์ประจิมสถาพร |
แปลงกายเป็นสุกรกำเริบฤทธิ์ |
| เสาร์หลวงเป็นคชศักดิ์ |
สำนักในอาคเนย์เป็นที่สถิต |
| แม้ยาตราบ่ายหน้าให้ต้องทิศ |
ได้คิดเลี่ยงหลีกจึงยาตรา |
ทิศหลาวเหล็ก
ทิศหลาวเหล็ก เมื่อจะเดินทาง ไม่ควรเดินทางให้ตรงกับทิศหลาว เหล็กตก เพราะจะแพ้ภัยตัวเอง หรือจะเจ็บไข้ได้ป่วย ต้องศัตสราวุธ ประสพภยันอันตราย ระหว่างทางแล
| วันอาทิตย์ |
เทวดาอยู่ประจำทิศ |
ตะวันตก - ประจิม |
| วันจันทร์ |
เทวดาอยู่ประจำทิศ |
ตะวันออก - บูรพา |
| วันอังคาร |
เทวดาอยู่ประจำทิศ |
เหนือ - อุดร |
| วันพุธ |
เทวดาอยู่ประจำทิศ |
เหนือ - อุดร |
| วันพฤหัสบดี |
เทวดาอยู่ประจำทิศ |
ทิศใต้ - ทักษิณ |
| วันศุกร์ |
เทวดาอยู่ประจำทิศ |
ตะวันตก - ประจิม |
| วันเสาร์ |
เทวดาอยู่ประจำทิศ |
ตะวันออก - บูรพา |
พระคาถากันผีหลวง หลาวเหล็ก
สัตถาเทวะหะ สะมะนิทุ ทุนิมา ฯ
เมื่อจะไปที่ใด ให้ภาวนาแล้วค่อยไป กันผีหลวง หลาวเหล็ก ราหูแปดทิศ พระคาถานี้อยู่ในบาลีทุกตัว พระราหูและผีหลวง หลาวเหล็ก จะทนไม่ได้หนีไปหมด